Ποιός μας απειλεί; Βόρεια Ευρώπη, Ρωσία και το τουρκικό παράδοξο

 

Η Φινλανδή Υπουργός Εξωτερικών Ελίνα Βαλτόνεν δήλωσε στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Χακάν Φιντάν: “… Η μόνη δύναμη που σεβόταν η Ρωσική Αυτοκρατορία ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία.” Γιατί άραγε οι βορειοευρωπαίοι δείχνουν να μην κατανοούν την απειλή της Τουρκίας απέναντι στα ευρωπαϊκά ιδεώδη, τις αξίες και τις αρχές που συνθέτουν ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα;

Η απάντηση δεν είναι και τόσο απλή καθώς, οι ρίζες του προβλήματος εντοπίζονται στην δυτικοευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα και ηθική και στη γεωπολιτική ψυχολογία των βόρειων λαών. Οι βορειοευρωπαίοι, ιδίως οι Φινλανδοί, οι Σουηδοί και οι Βαλτικές χώρες, αντιλαμβάνονται την απειλή με βάση την δικής τους ιστορική εμπειρία. Για αυτούς, η Ρωσία υπήρξε η διαρκής υπαρξιακή απειλή. Κατά συνέπεια, όταν η Φινλανδή αξιωματούχος αναφέρεται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, το κάνει περισσότερο για να τονίσει την ανάγκη ισχύος έναντι της Ρωσίας η οποία φοβάται μόνον όσους και ό,τι επιδεικνύει δύναμη.

Το πρόβλημα είναι πως αυτή η οπτική βλέπει τον κόσμο μέσα από έναν καθαρά ρωσοκεντρικό φακό. Η Τουρκία, στα μάτια των βορειοευρωπαίων, δεν είναι υπαρξιακή απειλή· είναι περισσότερο ένας απρόβλεπτος εταίρος με ιδιομορφίες μεν αλλά με γεωστρατηγική χρησιμότητα δε. Οι χώρες αυτές και οιλαοί τους δεν έχουν ζήσει την τουρκική επιθετικότητα, ούτε έχουν το ιστορικό τραύμα που φέρουν η Ελλάδα και η Κύπρος. Επομένως, τους είναι δύσκολο να δουν την Τουρκία ως απειλή παρά τα όποια δείγματα!

Οι βορειοευρωπαίοι και οι δυτικοευρωπαίοι αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως πρόβλημα διαχείρισης ενώ ο Νότος ως ζήτημα ασφάλειας. Το προβληματικό στοιχείο της όλης υπόθεσης είναι ότι αυτή η ασυμμετρία κατανόησης υπονομεύει την ίδια την ευρωπαϊκή συνοχή. Και στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και στο πεδίο της άμυνας και της ασφάλειας.

Η γεωπολιτική μας ασφάλεια και συνέχεια δεν μπορεί να είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης δύο διαφορετικών αντιλήψεων και εμπειριών. Αν δεν μπορούν να το εμπεδώσουν οι εταίροι μας σημαίνει ότι εμείς κάνουμε κάτι λάθος. Η γεωπολιτική κατανόηση δεν γεννιέται από κοινού. Αν η δική μας αφήγηση δεν γίνεται κατανοητή, ίσως φταίει που την εκφράζουμε με όρους εσωτερικής συνείδησης και όχι με όρους που μπορούν να υποδεικνύουν το συλλογικό στρατηγικό συμφέρον...

 

Αξίες και συμφέροντα στο ίδιο τσουβάλι

 

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά διότι, στο τέλος-τέλος θα ξεχάσουμε κι αυτά που γνωρίζουμε. Η Τουρκία είναι τόσο ευρωπαϊκή χώρα όσο και το Καζακστάν! Αυτό, ως απάντηση στον Τούρκο πρόεδρο και σε κάθε Ευρωπαίο που βλέπει στην Τουρκία μία αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ηπείρου στο πλαίσιο των γενικότερων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Η αλήθεια είναι πως όσο κι αν η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιαστεί ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, παραμένει βαθιά ριζωμένη σε ένα διαφορετικό ιστορικό, πολιτισμικό και πολιτικό υπόβαθρο. Η γεωγραφία μπορεί να προσφέρει σύνορα και χάρτες, μα δεν χαράζει νοοτροπίες.

Η Ευρώπη, ως ενιαίος χώρος και ως ιδέα, δεν είναι απλώς μια ήπειρος· είναι ένα σύνολο αξιών που διαμορφώθηκαν μέσα από αιώνες σύγκρουσης και στοχασμού. Η Τουρκία θέλει να βρίσκεται μέσα στην Ευρώπη για τα όποια οφέλη μπορεί να απολαμβάνει χωρίς όμως υποχρεώσεις. Και όσο εμείς, ως Ευρωπαίοι, θα κάνουμε τα στραβά μάτια χάριν συμφερόντων, τόσο θα βαθαίνει το ρήγμα ανάμεσα στις αξίες που υποτίθεται πως υπερασπιζόμαστε.

Η χθεσινή στάση του καγκελάριου στης Γερμανίας και η προχθεσινή του πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας αποδεικνύουν - αν μη τι άλλο - την αποτυχία της χριστιανοδημοκρατίας και της βρετανικής εργατικής παράδοσης - αντίστοιχα, στα ζητήματα που άπτονται της ασφάλειας και της ευημερίας μας.

Η δε στάση αυτών των δύο χωρών αλλά και της Ισπανίας και της Ιταλίας - σε μικρότερο βαθμό και της Γαλλίας, δείχνουν, μάς δείχνουν πως η Ευρώπη μας, με το έτσι θέλω κάποιων συγκεκριμένων ιδεοληψιών και αντιλήψεων, μετατρέπεται γοργά και σταθερά σε μία ένωση γεωπολιτικής σκοπιμότητας.

Να γιατί χρόνια τώρα, κάποιοι από εμάς ομιλούν για υπαρξιακό ζήτημα! Να γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοεί πλέον τον εαυτό της, σύμφωνα με την μητσοτακική αντίληψη που τη θέλει να υπάρχει με γνώμονα συμφέροντα άλλων που ελάχιστα την αφορούν μόνο και μόνο για την ικανοποίηση της ψευδαίσθησης του ανήκειν...

Το ζήτημα λοιπόν είναι βαθιά πολιτισμικό, ουδόλως οικονομικό και αφορά στην ταυτότητά μας και στον αξιακό μας προσανατολισμό.

Η Χριστιανοδημοκρατία στη Γερμανία και η βρετανική εργατική παράδοση, υπήρξαν για πολλές δεκαετίες οι βασικοί άξονες της ευρωπαϊκής πολιτικής σκέψης. Σήμερα ωστόσο, συνιστούν όχι μέρος, αλλά το πρόβλημα αυτό καθ’ αυτό, καθώς οι ιδεολογικές τους ρίζες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις συνθήκες ενός νέου κόσμου που δεν καθορίζεται από τα μεταπολεμικά δίπολα και τις βεβαιότητες του εικοστού αιώνα. Ο τυφώνας Τραμπ, ο πόλεμος στην Ουκρανία, το αιματοκύλισμα στην Γάζα… επιπλέον (στο εσωτερικό), η άνοδος του λαϊκισμού, η επιστροφή του αυταρχισμού, η διάχυτη αίσθηση ανασφάλειας, η οικονομική αβεβαιότητα, η απουσία οράματος, οι ασάφειες και οι αντιφάσεις ενός πολιτικού λόγου δίχως πραγματικό περιεχόμενο… ποιά Ευρώπη; πού είναι η Ευρώπη; και το φλέγον θέμα είναι η πώληση πολεμικού υλικού σε έναν “σύμμαχο” που απεργάζεται την δυστυχία μας; που μας απειλεί; που πιστεύει σε ό,τι εμείς έχουμε απορρίψει;

Για να είμαι ειλικρινής, πολύ αμφιβάλλω για την επιτυχή ολοκλήρωση αυτών των συμφωνιών αλλά, θα το συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή.

Τα πρώτα αποτυπώματα της οικονομικής πολιτικής του Τραμπ

γράφει ο Σταύρος Γεωργίου

Τους πρώτους οκτώ μήνες της προεδρίας Τραμπ φαίνεται (αν και ακόμη είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα) ότι οι βασικοί στόχοι που είχε προεκλογικά υποσχεθεί ότι θα επιτευχθούν με βάση την επιβολή των δασμών οδηγούνται σε αποτυχία.

Οι στόχοι ήταν οι ακόλουθοι:

• Μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κυρίως διαμέσου της μείωσης του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών
• Οι δασμοί θα αποθαρρύνουν τις εισαγωγές, θα μειώσουν το εμπορικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και συγχρόνως θα ευνοήσουν την εγχώρια παραγωγή αλλά και την μεταφορά επιχειρήσεων (ξένων και εγχωρίων που παράγουν στο εξωτερικό) στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
• Οι δασμοί θα αυξήσουν σημαντικά τα δημόσια έσοδα και θα λειτουργήσουν σταθεροποιητικά σε ένα ελλειμματικό κρατικό προϋπολογισμό
• Το κόστος των δασμών θα το επωμισθούν οι ξένοι εξαγωγείς και κανένα κόστος δεν θα επιβαρύνει τους Αμερικανούς επιχειρηματίες ( εισαγωγείς και παραγωγούς) και καταναλωτές.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ: https://geoeurope.org/2025/10/14/ta-prota-apotypomata-tis-oikonomikis/