Ο Χάρης Δούκας και ο οδικός χάρτης για την ανατροπή του μητσοτακισμού

Παρά τις αντιρρήσεις, τις ενστάσεις και τους όποιους χαρακτηρισμούς χρησιμοποιούν ορισμένα εκ των “ιστορικών” στελεχών του ΠΑΣΟΚ - όπως ο Κώστας Σκανδαλίδης ή η Άννα Διαμαντοπούλου - ο Χάρης Δούκας φαίνεται να αντιλαμβάνεται πληρέστερα από άλλους το στρατηγικό αδιέξοδο του ΠΑΣΟΚ. Αντιλαμβάνεται ότι το κόμμα του δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένο στις κυβερνητικές ιδεοληψίες προσώπων που ευθύνονται, στο μέτρο που τους αναλογεί, τόσο για τη δημοσκοπική καθίζηση όσο και για τη σημερινή κατάσταση της χώρας.

Μπορεί να είναι θεμιτή και κατανοητή η δικαίωση που αναζητούν, ορισμένοι εντός του Κινήματος, μέσα από μια τεχνοκρατική ή αμιγώς κεντρώα στροφή, ωστόσο, ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να μετατραπεί ξανά το ΠΑΣΟΚ σε αυτό που έχει μείνει στη συνείδηση των περισσοτέρων από την μετά Σημίτη εποχή κι έπειτα: δεκανίκι της Νέας Δημοκρατίας και, σήμερα, του “μητσοτακισμού”. Στην καλύτερη περίπτωση!

Αντίθετα, ο Χάρης Δούκας εστιάζει ορθά - κατά τη γνώμη μου - στη διεύρυνση της κοινωνικής βάσης του ΠΑΣΟΚ. Η στρατηγική του βασίζεται στην ανάγκη επανασύνδεσης με τα λαϊκά στρώματα, τη νεολαία και τα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα. Πρόκειται για το ίδιο πολυσυλλεκτικό μοντέλο που του χάρισε τη νίκη στον Δήμο Αθηναίων. Βέβαια, άλλο η πολιτική μάχη για έναν δήμο και άλλο η μάχη σε εθνικό επίπεδο...

Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση προσέγγισης και η προοπτική συνεργασίας με τον Αλέξη Τσίπρα δεν αποτελούν μια καιροσκοπική συμμαχία κορυφής, αλλά μια αναγκαία πολιτική πρωτοβουλία για την ανατροπή των σημερινών συσχετισμών. Η πολύπαθη και κατακερματισμένη κεντροαριστερά δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κυριαρχία του μητσοτακισμού χωρίς ευρείες συγκλίσεις. Ο προοδευτισμός δεν φτάνει να εκφράζεται. Οφείλει και να εφαρμόζεται. Μια προγραμματική συμφωνία που θα περιλαμβάνει τον πρώην πρωθυπουργό μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ενός μεγάλου, προοδευτικού μετώπου.

Ο Αλέξης Τσίπρας, παρά τη φθορά του παρελθόντος, διατηρεί ισχυρά ερείσματα σε ένα σημαντικό κομμάτι των αριστερών και προοδευτικών ψηφοφόρων που αποστασιοποιήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η κοινή δράση ή μια μορφή πολιτικής συμπαράταξης μαζί του δεν σημαίνει την απορρόφηση του ΠΑΣΟΚ, αλλά την ηγετική του πρωτοβουλία να γίνει ο κορμός της εναλλακτικής διακυβέρνησης. Για τον Δούκα, το διακύβευμα είναι σαφές: η υπέρβαση των παλαιών περιχαρακώσεων με σκοπό τη συγκρότηση μιας πλειοψηφικής, προοδευτικής παράταξης που θα δώσει ξανά ελπίδα στην κοινωνία και θα αποτελέσει τον πραγματικό αντίπαλο πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

 

Το σάπιο που επιμένει να κυβερνά

 

Μετά την κατάπτυστη περίοδο διακυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (την οποία, παρεμπιπτόντως, οι νεότεροι δεν έζησαν και δεν γνωρίζουν, ενώ οι παλαιότεροι μάλλον έχουν ξεχάσει), τις ψευδαισθήσεις της εποχής Σημίτη, τις απογοητεύσεις της εποχής Καραμανλή, τις αποτυχίες των Παπανδρέου, Σαμαρά και λοιπών εγκάθετων και διεκπεραιωτών που οδήγησαν την Ελλάδα στη χρεοκοπία – όχι μόνον οικονομική, και σήμερα, την εποχή της εξαπάτησης Μητσοτάκη, πιστεύει στ’ αλήθεια κανείς ότι αυτό που έχουμε ανάγκη είναι ένα νέο κόμμα; Εγώ δεν το πιστεύω. Εκείνο που έχουμε ανάγκη είναι ένα νέο πολιτικό σύστημα. Ένα σύστημα διακυβέρνησης που θα αποκλείει πρόσωπα και νοοτροπίες οι οποίες, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, έχουν ζημιώσει τη χώρα και τους πολίτες της. Αυτή είναι η πρώτη και βασική επισήμανση και δεν λέω (γράφω) κάτι καινούριο.

Εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες βρισκόμαστε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Δεν διαθέτουμε τον πληθυσμό για να διασφαλίσουμε τα όρια του χώρου μας, μάς έχει αφαιρεθεί η οικονομική δυνατότητα να ζούμε αξιοπρεπώς, υπάρχουμε μέσα σε ένα κράτος εχθρικό προς εμάς, δίχως όραμα και δίχως προοπτική. Όσοι είναι βολεμένοι από το σύστημα κάθονται ήσυχα στη γωνιά τους. Όσοι υποφέρουν, σωπαίνουν από φόβο για τις ενδεχόμενες συνέπειες. Και όσοι αντιδρούν, είναι αλλού γι’ αλλού. Η χαρά του Τούρκου δηλαδή.

Κι αφού περί χαράς ο λόγος, απολαμβάνω κι εγώ από τον τηλεοπτικό μου δέκτη τους πανηγυρισμούς και τους εορτασμούς κάθε «επιτυχίας» ή τα συχνά πυκνά gala που μας υπενθυμίζουν τον «πολιτισμό» μας και τη θέση μας στη «Δύση». Όμως, στο τέλος της ημέρας, το αποτέλεσμα για τους πολλούς είναι μηδενικό.

Κάποτε - έτσι λέγεται και γράφεται, πρόσωπα και πολιτικοί σχηματισμοί λειτουργούσαν ως εγγυητές των θεσμών. Και για όσους αισθάνονται ένα ελαφρύ μειδίαμα στα χείλη, ναι, οι θεσμοί είναι αναγκαίοι για την οργάνωσή μας, τη λειτουργία μας, την ύπαρξή μας ως σύνολο. Ωστόσο, σήμερα κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τίποτα για κανέναν. Οι ίδιοι οι θεσμοί έχουν υποκύψει στην ανικανότητα, την ιδιοτέλεια και την απαξίωση. Το δίκαιο κάπου έχει χαθεί στο νόμιμο, η νομιμοποίηση επιδιώκεται μέσα από πληρωμένες δημοσκοπήσεις ή εκδόσεις βιβλίων και η διαχείριση της εικόνας νοείται ως διαχείριση της πραγματικότητας!

Κι όσο αυτό το σάπιο οικοδόμημα παραμένει όρθιο, καμία νέα αρχή δεν μπορεί να σταθεί πάνω του. Οι τρεις εξουσίες έχουν χάσει το ηθικό τους θεμέλιο.

Το «σάπιο» δεν είναι συμβολισμός· είναι η πραγματικότητα!

Το ζητούμενο δεν είναι να αλλάξουμε διαχειριστές, αλλά θεμέλια. Ένα νέο πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να γεννηθεί μέσα από τους ίδιους μηχανισμούς που γέννησαν τη διαφθορά, τη φαυλότητα και τη μετριότητα. Χρειάζεται ένα πλαίσιο που θα στηρίζεται σε πραγματικούς θεσμούς ελέγχου, σε διαφάνεια, σε αξιολόγηση χωρίς εξαιρέσεις και σε λογοδοσία χωρίς αστερίσκους.

Δεν είναι αρκετό να αλλάξουν τα πρόσωπα· πρέπει να αλλάξει η ίδια η λογική της εξουσίας. Κάθε εξουσίας. Η πολιτική πρέπει να ξαναγίνει υπηρεσία. Ο δημόσιος βίος πρέπει να πάψει να είναι χώρος συναλλαγών και να γίνει χώρος ευθύνης. Και το κράτος πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως φέουδο των εκάστοτε «ημετέρων» και να γίνει εργαλείο του πολίτη. Όχι δυνάστης του.

Όπως πιθανόν αντιλαμβάνεστε, αυτό το νέο δεν μπορεί να προκύψει με διατάγματα ή με συνθήματα. Ούτε με βιβλία ή συνεντεύξεις. Θα προκύψει όταν εμείς, ως κοινωνία, αποφασίσουμε να το απαιτήσουμε. Όταν επιτέλους πάψουμε να περιμένουμε σωτήρες κι από μηχανής θεούς. Όταν συνειδητοποιήσουμε ότι η ψήφος είναι πράξη συνείδησης. Όταν η αλήθεια αποκτήσει ξανά αξία μεγαλύτερη από την επικοινωνία.

Διαφορετικά, κάθε νέο κόμμα, όσο «καινοτόμο» κι αν φαίνεται, θα καταλήγει να υπηρετεί το ίδιο (διε)φθαρμένο σύστημα. Ή πώς το λέμε αλλιώς…; μια τρύπα στο νερό.

P.S.: Όταν ακούω έλληνες πολιτικούς να διατείνονται ότι δρουν με γνώμονα το καλό της πατρίδας δεν οργίζομαι. Γελάω! Είναι τόσο γελοίος αυτός ο ισχυρισμός όσο κωμική μπορεί να είναι μία επιθεώρηση του Σεφερλή στο Δελφινάριο.