Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

Νέα Δημοκρατία: Από τον Καραμανλή στον μητσοτακισμό

Αν θέλουμε να είμαστε πολιτικά συνεπείς, ο ιστορικός κύκλος της Νέας Δημοκρατίας έκλεισε τη στιγμή που ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης διεκδίκησε και κατέλαβε την ηγεσία της. Ποιός το λέει αυτό; Όχι εγώ. Το λέει η ίδια η ακολουθία των πραγμάτων και των γεγονότων. Το λέει, κυρίως, η πορεία που ακολούθησε έκτοτε το κόμμα και η σταδιακή μετάλλαξη της πολιτικής του φυσιογνωμίας.

Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που ακολούθησαν την πτώση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, η Νέα Δημοκρατία δεν επανήλθε ποτέ στις αρχές και τις αξίες από τις οποίες ξεκίνησε. Με τον υιό Μητσοτάκη βρέθηκε και πάλι στο ίδιο σημείο από το οποίο είχε απομακρυνθεί η παράταξη επί πατρός.

Από κει και πέρα, το πραγματικό, το αυθεντικό κομμάτι της Νέας Δημοκρατίας παρέμεινε μακράν και πέρα από αυτό το μόρφωμα που σήμερα, δυστυχώς, απολαμβάνει μια κοινωνική και εκλογική αποδοχή ικανή να το κρατά στην επιφάνεια. Μια αποδοχή, όμως, που δεν πρέπει να συγχέεται με πολιτική ταύτιση ούτε με ιστορική συνέχεια, διότι άλλο πράγμα είναι η εκλογική ισχύς και ύπαρξη ενός κόμματος και άλλο η διατήρηση της πολιτικής του ταυτότητας.

Η Νέα Δημοκρατία που οικοδομήθηκε ως έκφραση μιας συγκεκριμένης παράταξης, μιας συγκεκριμένης αντίληψης για το κράτος, την κοινωνία, την οικονομία και τον ρόλο της Ελλάδας, δεν είναι η Νέα Δημοκρατία που βλέπουμε σήμερα. Όποιος νομίζει ότι η πολιτική συνέχεια φαίνεται από το όνομα ή το έμβλημα πλανάται πλάνη οικτρά. Η πολιτική συνέχεια φαίνεται και κρίνεται από τις αρχές και τις αξίες που ακολουθούνται και από τις προτεραιότητες και τις πολιτικές που υπηρετούνται. Όταν αυτά μεταβάλλονται η ιστορική συνέχεια έχει διαρραγεί.

Θα μπορούσα να γράψω πολλά αλλά, η ουσία δεν βρίσκεται στις όποιες σκέψεις, απόψεις ή αναλύσεις του καθενός μας. Βρίσκεται μέσα στην καθημερινότητα. Και εκεί, η απόσταση ανάμεσα στην Νέα Δημοκρατία και τον μητσοτακισμό δεν είναι θεωρητική. Είναι ορατή. Μετρήσιμη!

Είναι ορατή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η έννοια του έθνους, της ιστορικής συνέχειας, της κοινωνικής συνοχής και της ίδιας της πολιτικής ευθύνης. Είναι ορατή σε μια αντίληψη που συχνά αντιμετωπίζει την εθνική ταυτότητα ως κάτι παρωχημένο, την παράδοση ως βαρίδι και την κοινωνία ως άθροισμα ατομικών συμφερόντων, χωρίς ιστορική μνήμη και χωρίς κοινό προσανατολισμό. Είναι, τέλος, μετρήσιμη στο αποτέλεσμα.

Η απόσταση και η διαφορά κάθε δημοκρατικού πολίτη από το συνονθύλευμα του μητσοτακισμού δεν είναι απλώς μια προσωπική διαφορά. Είναι μια βαθιά πολιτική απόρριψη μιας αντίληψης που, δυστυχώς, θα στοιχίσει στην πατρίδα μας - και το κόστος αυτό δεν θα περιοριστεί σε έναν εκλογικό κύκλο ούτε θα αποτυπωθεί μόνο στους αριθμούς μιας κάλπης.

Η παράταξη που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε μια συγκεκριμένη πολιτική αφετηρία και μια συγκεκριμένη αντίληψη για την πατρίδα, τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή και το κοινό αγαθό. Η ίδια η ιδρυτική διακήρυξη του 1974 έθετε αυτές τις έννοιες στον πυρήνα της πολιτικής της ταυτότητας. Η σύγκριση με την Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη, για όποιον θέλει πραγματικά να δει, είναι αμείλικτη.

Γι’ αυτό και στα 52 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας δεν θα έπρεπε να μιλάμε μόνο για το πόσο άντεξε. Θα έπρεπε να μιλάμε και για το πόσο άλλαξε. Και ίσως αυτή να είναι η πιο σκληρή αλλά και η πιο ειλικρινής αποτίμηση. Η διάρκεια στον χρόνο δεν συνιστά δικαίωση. Η εκλογική επικράτηση δεν στοιχειοθετεί πολιτική συνέχεια και η διατήρηση ενός ονόματος δεν αποτελεί απόδειξη διατήρησης μιας παράταξης. Με αυτά - και με άλλα πολλά - αναρωτιέμαι τί στ’ αλήθεια εορτάζουυν οι φίλοι νεοδημοκράτες σήμερα.

 


 

Δεν υπάρχουν σχόλια: